تحلیل شکاف شایستگی‌های بصری برنامه درسی امور تربیتی و ارائه چارچوب عکاسی تربیتی
کد مقاله : 1123-NCEEA5 (R1)
نویسندگان
سعیده معصومی *
استادیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
چکیده مقاله
پژوهش حاضر با هدف تحلیل شکاف برنامه درسی رشته امور تربیتی دانشگاه فرهنگیان در توسعه شایستگی‌های بصری دانشجومعلمان و تبیین جایگاه عکاسی تربیتی انجام شد. پژوهش از نوع کیفی و اسنادی است و با تلفیق تحلیل محتوای جهت‌دار و تحلیل شکاف برنامه درسی صورت گرفت. پیکره اصلی تحلیل، برنامه رسمی کارشناسی پیوسته امور تربیتی مصوب سال ۱۴۰۰ بود و برای تدوین چارچوب تحلیل از اسناد و پژوهش‌های معتبر حوزه سواد بصری، تربیت معلم، سواد رسانه‌ای، نشانه‌شناسی اجتماعی و عکاسی آموزشی استفاده شد. واحدهای تحلیل شامل اهداف و شایستگی‌های مورد انتظار، منطق و پیامدهای یادگیری دروس، تکالیف عملکردی و الزامات کارورزی بود. یافته‌ها نشان داد برنامه موجود از یک‌سو بر بهره‌گیری از زبان هنر، فناوری، رسانه، تولید محتوا و مستندسازی تأکید دارد و در چند موقعیت نیز استفاده از عکس و عکاسی با تلفن همراه را مطالبه یا پیشنهاد می‌کند؛ اما از سوی دیگر، آموزش منسجم و نظام‌مند مهارت‌های خوانش و تولید تصویر، روایت عکاسانه، مستندسازی حرفه‌ای و ملاحظات اخلاقی و حقوقی تصویر در آن مشاهده نمی‌شود. بر این اساس، پنج شکاف اصلی شامل شکاف ساختاری، شایستگی تولید تصویر، کاربرد تربیتی، مستندسازی تأملی و اخلاق و سواد انتقادی شناسایی شد. در پایان، چارچوبی برنامه‌درسی برای «عکاسی تربیتی» در شش حوزه شایستگی پیشنهاد شد که می‌تواند مبنای طراحی و اعتبارسنجی یک درس یا واحد کارگاهی در پژوهش‌های بعدی قرار گیرد.
کلیدواژه ها
شایستگی بصری، سواد بصری، عکاسی تربیتی، برنامه درسی، امور تربیتی، دانشگاه فرهنگیان.
وضعیت: پذیرفته شده