| تبیین الگوی کرک‌پاتریک در ارزشیابی اثربخشی برنامه‌های آموزشی |
| کد مقاله : 1100-NCEEA5 (R1) |
| نویسندگان |
|
عبداله آقائی *1، مهدی معینی کیا2، عادل زاهد بابلان3 1آموزگار 2هیات علمی دانشگاه 3عیات علمی دانشگاه |
| چکیده مقاله |
| ارزشیابی اثربخشی برنامه‌های آموزشی از الزامات اساسی بهبود کیفیت آموزش و تصمیم‌گیری آگاهانه درباره طراحی، اجرا و اصلاح این برنامه‌ها به شمار می‌رود. در این زمینه، الگوی کرک‌پاتریک با ارائه چارچوبی چهارسطحی شامل واکنش، یادگیری، رفتار و نتایج، یکی از رویکردهای شناخته‌شده برای بررسی ابعاد مختلف اثربخشی آموزش است. هدف پژوهش حاضر، تبیین مبانی نظری الگوی کرک‌پاتریک و تحلیل ظرفیت‌ها، کاربردها و محدودیت‌های آن در ارزشیابی اثربخشی برنامه‌های آموزشی است. این پژوهش با رویکرد مروری و بر پایه بررسی منابع نظری و پژوهش‌های مرتبط با موضوع انجام می‌شود. در این راستا، ساختار چهارسطحی الگو، تفاوت میان سطوح ارزشیابی، الزامات انتخاب ابزارهای مناسب و چالش‌های تفسیر نتایج مورد توجه قرار می‌گیرد. محور اصلی بحث، تبیین این نکته است که رضایت فراگیران، دستیابی به یادگیری، انتقال آموخته‌ها به محیط عمل و تحقق نتایج آموزشی، ابعاد متمایزی از ارزشیابی هستند و نباید معادل یکدیگر در نظر گرفته شوند. همچنین، بررسی انتقادی کاربرد الگو می‌تواند ضرورت توجه به شرایط اجرای آموزش، تناسب ابزارهای سنجش و محدودیت‌های استنباط درباره ارتباط میان سطوح را روشن سازد. در مجموع، الگوی کرک‌پاتریک چارچوبی سازمان‌یافته برای بررسی ابعاد مختلف اثربخشی برنامه‌های آموزشی فراهم می‌کند؛ بااین‌حال، اعتبار نتایج حاصل از کاربرد آن به کیفیت طراحی ارزشیابی، انتخاب شواهد متناسب و تفسیر محتاطانه یافته‌ها وابسته است. |
| کلیدواژه ها |
| اثربخشی برنامه‌های آموزشی، ارزشیابی آموزشی، الگوی کرک‌پاتریک، کیفیت آموزش، یادگیری |
| وضعیت: پذیرفته شده |
