| واکاوی جایگاه مفهوم شفاعت و ترسیم قلمرو آن در جهان پس از مرگ در قرآن و دلالت‌های تربیتی آن |
| کد مقاله : 1083-NCEEA5 (R1) |
| نویسندگان |
|
مظهر بابائی *1، جهانگیر ولدبیگی2، حدیث ورمقانی3 1گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی: 889-14665، تهران: ایران. 2کارشناسی ارشد علوم اجتماعی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی: 889-14665، تهران، ایران. 3دانشجوی گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی: 889-14665، تهران: ایران. |
| چکیده مقاله |
| مفهوم شفاعت در قرآن موردتوجه و مناقشه متکلمان، مفسران و اندیشمندان بوده است؛ به‌گونه‌ای که دیدگاه‌های متفاوتی درباره ماهیت و قلمرو آن ارائه شده است. برخی، شفاعت را به جهان پس از مرگ و گروهی خاص محدود دانسته و برخی دیگر، قلمرو آن را گسترده‌تر دانسته‌اند. براین‌اساس، سؤال اصلی پژوهش حاضر این است که شفاعت و جایگاه و قلمرو آن در آیات قرآن چگونه تبیین شده و چه دلالت‌های تربیتی می‌توان از آیات شفاعت و مباحث تفسیری مرتبط با آن استخراج کرد؟ هدف پژوهش، واکاوی مفهوم شفاعت و قلمرو آن در جهان پس از مرگ در نص قرآن و استخراج دلالت‌های تربیتی آن است. برای دستیابی به این هدف، از پارادایم تفسیری، رویکرد کیفی و روش توصیفی - تحلیلی و استنباطی استفاده شد. میدان پژوهش، قرآن و آیات مرتبط با شفاعت و واحد تحلیل، آیه بود. یافته‌ها در دو گام به دست آمد. در گام نخست، معنا و ریشه لغوی و کاربرد قرآنی شفاعت بررسی شد. واژه شفاعت از ماده «شفع» و مشتقات آن، ۳۱ بار در ۲۶ آیه قرآن به‌کاررفته و آیات در سه محور شفاعت مقبول، شفاعت مردود و ویژگی‌های شفاعت‌کنندگان و شفاعت‌کنندگان دسته‌بندی شدند. یافته‌ها نشان داد شفاعت در جهان پس از مرگ، مشروط به اذن و رضایت خداوند و ناظر به اهل ایمان است و درباره اهل کفر و شرک پذیرفته نیست. افزون بر آن، شفاعت دارای دلالت‌های تربیتی مختلفی است که در حوزه تعلیم‌وتربیت دارای اهمیت است. |
| کلیدواژه ها |
| جهان پس از مرگ، دلالت های تربیتی، شفاعت، قرآن. |
| وضعیت: پذیرفته شده |
