| تحلیل نقش میانجی معلم عربی در تحقق اهداف پرورشی مدارس بر مبنای نظریه بوردیو |
| کد مقاله : 1045-NCEEA5 (R1) |
| نویسندگان |
|
پوران رضائی چوشلی * استادیار گروه آموزش زبان و ادبیات عربی دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665، ایران، تهران |
| چکیده مقاله |
| پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش واسطه‌ای معلم زبان عربی در تبدیل سرمایه زبانی دانش‌آموزان به سرمایه فرهنگی و نیز تبیین سهم این فرایند در تحقق اهداف پرورشی مدارس، بر پایه نظریه میدان، عادت‌واره و انواع سرمایه در اندیشه پیر بوردیو انجام شده است. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش تحلیل مفهومی-تفسیری، به بررسی این مسئله می‌پردازد که چگونه معلم عربی می‌تواند از طریق کنش آموزشی آگاهانه، زبان را از سطح مهارت صوری و ابزاری به سطحی از فهم فرهنگی، هویتی و ارزشی ارتقا دهد. یافته‌های تحلیلی نشان می‌دهد که معلم عربی در نقش میانجی، با ایجاد پیوند میان واژگان، متون دینی و ادبی، تجربه زیسته دانش‌آموزان و نیازهای تربیتی مدرسه، زمینه تبدیل سرمایه زبانی به سرمایه فرهنگی تجسم‌یافته، نهادینه و در برخی موارد عینیت‌یافته را فراهم می‌کند. همچنین، این فرایند موجب تقویت هویت دینی و ملی، ارتقای سواد فرهنگی، رشد تفکر انتقادی، و افزایش مشارکت اخلاقی و اجتماعی دانش‌آموزان می‌شود. همچنین تحلیل یافته‌ها نشان می‌دهد که تحقق اهداف پرورشی در ابعاد سه‌گانه تربیتی یعنی تعمیق هویت دینی-ملی، شکل‌گیری خودتنظیمی اخلاقی و ارتقای مسئولیت‌پذیری اجتماعی، مستقیماً از مجرای این میانجی‌گری زبانی-فرهنگی معلم میسر می‌شود. نتایج مؤید آن است که اتخاذ رویکردهای ارتباطی و معناگرا توسط معلم، کلاس عربی را از میدانی برای بازتولید ساختارهای صوری، به بستری پویا جهت رشد تفکر تدبری و سواد فرهنگی چندبعدی دانش‌آموزان بدل می‌سازد. |
| کلیدواژه ها |
| واژگان کلیدی: معلم زبان عربی، سرمایه فرهنگی، اهداف پرورشی، پیر بوردیو، نقش میانجی. |
| وضعیت: پذیرفته شده |
