| چالش‌های فرهنگی تربیت نسل نو و ظرفیت سند تحول بنیادین |
| کد مقاله : 1034-NCEEA5 (R1) |
| نویسندگان |
|
عباس قنبری * دانشجوی دکتری، گروه علوم تربیتی، واحد کازرون، دانشگاه آزاد اسلامی، کازرون، ایران |
| چکیده مقاله |
| گسترش رسانه‌های دیجیتال، میدان تربیت کودکان و نوجوانان را از چارچوب سنتی خانواده و مدرسه فراتر برده و به شبکه‌ای از رسانه‌ها، همسالان و محیط‌های دیجیتال گسترش داده است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی چالش‌های فرهنگی تربیت نسل نو به‌عنوان یکی از مسائل نوپدید تربیتی و ارزیابی ظرفیت سند تحول بنیادین انجام شده و از نوع کاربردی با روش کیفی تحلیل مضمون و رویکرد اسنادی است. داده‌ها از بررسی سند تحول، ادبیات جامعه‌شناسی تربیت و سواد رسانه‌ای و مطالعات مرتبط تحلیل شده‌اند. یافته‌ها پنج چالش اصلی را نشان می‌دهد: سردرگمی هویتی، دگرگونی سبک زندگی، گسترش زیست‌رسانه‌ای، شکاف نسلی و فاصله تربیت رسمی از زیست واقعی. سند تحول از ظرفیت نظری برای توجه به خانواده، هویت، فناوری و تربیت همه‌جانبه برخوردار است؛ اما فاصله سطح مفهومی و اجرایی، تمرکزگرایی، ضعف توانمندسازی و ناهماهنگی نهادها تحقق اهداف را دشوار کرده است. نوآوری پژوهش، چارچوب چهارمرحله‌ای «شناخت، تحلیل، انتخاب و کنش» است که بر مبنای ادبیات سواد رسانه‌ای و الزامات سند تحول تدوین شده و بر گذار از رویکرد کنترل‌محور به توانمندساز و مشارکت‌محور تأکید دارد و نقش دانش‌آموز، خانواده، مدرسه و رسانه را در نظامی شبکه‌ای بازتعریف می‌کند. مقایسه با الگوهای بین‌المللی نشان می‌دهد این چارچوب به‌دلیل تأکید بر بستر فرهنگی اسلامی-ایرانی، الزامات سند تحول و مرحله مستقل «انتخاب»، ویژگی‌های بومی منحصربه‌فردی دارد و راهنمایی عملیاتی برای سیاست‌گذاران، مدارس و خانواده‌ها فراهم می‌کند. |
| کلیدواژه ها |
| آسیب‌شناسی فرهنگی، تربیت نسل نو، سند تحول بنیادین، سواد رسانه‌ای، هویت فرهنگی، جامعه‌پذیری. |
| وضعیت: پذیرفته شده |
