| بررسی درونمایههای اصلی و فرعی بخش‌های «ستایش» و «نیایش» در کتاب‌های درسی فارسی دوره ابتدایی، متوسطه اول و دوم |
| کد مقاله : 1012-NCEEA5 (R1) |
| نویسندگان |
|
زهره احمدی پور اناری *1، حسین شمس الدینی لری2، زهرا ایرانمنش3 1دانشیار گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. 2دبیرآموزش و پرورش، دانش آموخته کارشناسی ارشد آموزش زبان فارسی دانشگاه فرهنگیان 3استادیار گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. |
| چکیده مقاله |
| پژوهش حاضر با هدف بررسی درونمایههای اصلی و فرعی بخش‌های «ستایش» و «نیایش» در کتاب‌های درسی فارسی دورة ابتدایی، متوسطة اول و متوسطة دوم انجام شده است. روش تحقیق در این پژوهش توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر تحلیل محتوای کمّی_کیفی است. جامعة آماری شامل تمامی دروس ستایش و نیایشِ مندرج در کتاب‌های درسی فارسی دوازده پایة تحصیلی نظام آموزش‌وپرورش ایران است. داده‌ها از طریق مطالعة دقیق متون، استخراج و طبقه‌بندی شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که درونمایههای اصلی در متون ستایش و نیایش در کتاب‌های درسی، شامل حمد و ثنای الهی، شکرگزاری، توکل، طلب یاری، اعتراف به ناتوانی انسان و امید به رحمت الهی است و درونمایههای فرعی نیز متناسب با اهداف تربیتی هر دورة تحصیلی تغییر می‌یابد. در مجموع، نتایج پژوهش نشان می‌دهد که بخش‌های ستایش و نیایش در کتاب‌های درسی فارسی، نقشی مؤثر در انتقال مفاهیم دینی، اخلاقی و هویتی و نیز در تقویت پیوند ادبیات با باورهای فرهنگی و اعتقادی دانش‌آموزان ایفا می‌کنند. از مجموع دوازده کتاب درسی فارسی در سه مقطع تحصیلی در تمامی پایه ها بخش مستقل ستایش در آغاز و نیایش در پایان کتاب‌ها وجود دارد. از نظر محتوایی مضامین حمد و ثنای الهی و شکرگزاری در تمامی پایه ها حضور ثابت دارند در حالی که مضامین تربیتی و اخلاقی در مقطع ابتدایی ۶۰ درصد، متوسطه اول ۷۵درصد و متوسطه دوم ۸۵ درصد فراوانی یافته‌اند. در نتیجه می‌توان گفت درونمایههای این متون به صورت هدفمند با رویکرد تربیت دینی و ادبی دانش‌آموزان طراحی شده است. |
| کلیدواژه ها |
| ستایش، نیایش، کتب درسی، دوره ابتدایی، دوره متوسطه. |
| وضعیت: پذیرفته شده |
