معرفی کتاب نقش معلم در تربیت دینی
23 تیر 1405
معرفی کتاب نقش معلم در تربیت دینی

نویسنده کتاب نقش معلم در تربیت دینی محمد داوودی است. این کتاب توسط انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه منتشر شده است. این کتاب شامل یک مقدمه و چهار بخش است. که در بخش اول کتاب به به مفهوم شناسی و نقش معلم و تربیت دینی‌ پرداخته است. در بخش دوم کتاب ساختار اسلام، دینداری مطلوب، مراتب و درجات آن، و ویژگی‌های دانش‌ آموزان مسلمان را بیان کرده ‌است. بخش سوم کتاب با عنوان موثر بر تربیت دینی و جایگاه معلم در این عرصه آمده است. فصل چهارم نیز به موضوع نقش‌های معلم در تربیت دینی پرداخته است. با توجه به نقش مهمی که معلم در تربیت دینی دانش آموزان می تواند داشته باشد، هرگاه از تربیت دینی دانش آموزان و کامروایی و ناکامی نظام آموزش و پرورش در این زمینه سخن به میان می آید، انگشت اشاره به سوی معلمان نشانه می رود. محمد داودی در کتاب «نقش معلم در تربیت دینی» انتشارات پژوهشکده حوزه و دانشگاه کوشیده است تا نقش معلمان را در تربیت دینی بررسی کند.

    برای بررسی نقش معلم در تربیت دینی به پاسخ برای این سوالات پرداخته ایم: 

  1. اسلام چه مولفه ها و اجزایی دارد و این مولفه ها و اجزا چه رابطه ای با یکدیگر دارند؟ به سخن دیگر اسلام چه ساختاری دارد؟
  2. دینداری مطلوب اسلام کدام است؟ این دینداری چه درجات و مراتبی دارد؟ کدام یک از این مراتب مناسب محور تربیت دینی در مدارس قرار گیرد؟

براساس آن مرتبه ای از دینداری مطلوب اسلام، که محور تربیت دینی در مدارس قرار می گیرد، یک دانش آموز مومن باید چه ویژگی‌هایی را دارا باشد؟ 

  1. چه عواملی در تربیت دینی موثرند و میزان تاثیر هر یک از آنها چه اندازه است؟
  2. در این میان، معلمان چه نقشی می توانند ایفا کنند؟ پاسخ دادن این سوال، می تواند مشخص کند آیا همه انتظاراتی که جامعه از معلمان در تربیت دینی دارد انتظاراتی بجا یا نابجاست؟
  3. معلمان اکنون در کشور ما چه نقشی در تربیت دینی ایفا می کنند؟
  4. آیا نقش کنونی معلمان در تربیت دینی، با نقشی که باید ایفا کنند تفاوت دارد؟ اگر چنین است، چه تغییراتی باید صورت گیرد تا نقش معلمان در تربیت دینی به وضعیت مطلوب برسد؟

    حاصل پژوهش در سه بخش و یک فصل مقدماتی ارائه شده است: در بخش اول مفاهیم به کار رفته در عنوان پژوهش، قلمرو پژوهش و چارچوب آن مشخص شده است. در بخش دوم مباحث بنیادین نقش معلم بررسی شده است. در فصل اول این بخش ساختار اسلام تبیین شده است، در فصل دوم، دینداری مطلوب اسلام و مراتب و درجات آن و در فصل سوم، ویژگی های دانش آموز مسلمان با استناد به منابع اسلامی بیان شده است. بخش سوم با دو فصل به بررسی عوامل موثر بر تربیت دینی و جایگاه معلم در آن می پردازد. بخش چهارم به بررسی نقش های معلم در تربیت دینی اختصاص یافته است. فصل اول به نقش معلم در فرهنگ اسلامی اختصاص یافته است. در فصل دوم، این بخش نقش معلم در تربیت اعتقادی و در فصل سوم، نقش معلم در تربیت عبادی بررسی شده است. در فصل چهارم نیز نتایج به دست آمده از مطالعه و پیشنهادهایی برای بهبود نقش تربیتی معلم و بهبود وضع تربیت دینی در مدارس ارائه شده است.